19
jan
jan
de lucifersdoosjesautomaat
Mijn grootvader was in de vorige eeuw een bewonderenswaardig artistiek meubelmaker. Tussen de bedrijven van het grote meubelmaken door creëerde hij ook allerlei kleine gebruiks- en siervoorwerpen van hout, zoals geraffineerd ingedeelde kistjes en sieradendoosjes. Stuk voor stuk waren het kleine kunstwerken, prachtig gepolitoerd, ingelegd met de mooiste houtsoorten of voorzien van fijnzinnig houtsnijwerk. Ik bezit ook nog een kastje van hem met ingewikkelde handgezaagde zwaluwstaart verbindingen. Dat is nog eens wat anders dan de pennen en schroeven van Ikea.
Ik doe het hem niet na, ik heb zijn talenten niet geërfd. Integendeel, reeds op de eerste handenarbeidles die ik ooit op school kreeg werd genadeloos duidelijk dat ik in dit opzicht een schande was voor de nagedachtenis van mijn grootvader.
De handenarbeidles kregen wij wekelijks van meester Arp. Dit is zijn echte naam, want dit verzin je niet. Eén dag per week kwam hij langs op onze basisschool om ons de beginselen bij te brengen van wat later Doe-Het-Zelven zou gaan heten. Wij waren niet zijn enige klant, want volgens mij kluste hij letterlijk bij op nog een stelletje andere scholen. Het was zo'n man die zijn eigen huis al drie keer had verbouwd en op deze manier toch nog wat om handen had.
Meester Arp herinner ik mij uitsluitend in een beige stofjas met een pakje sigaretten in de borstzak. Hij was een kettingroker, met bruine vingers van de nicotine. Op de houten werkbanken waren op talloze plaatsen zwarte streepjes ingebrand van de sigaretten die hij daar neerlegde. Hij vergat namelijk altijd de voortsmeulende peuken terwijl hij ons hielp of iets uitlegde. Nee, als kind hadden wij nog geen recht op een rookvrije werkplek. Dus als u van vóór 1975 bent of daaromtrent: geef rustig het onderwijs de schuld van uw rookverslaving, want toen mocht dat allemaal nog.
Wij gingen een lucifersdoosjesautomaat maken. Voor moederdag en van triplex. Het automatische van de automaat was simpel: je kon er een stapeltje lucifersdoosjes in kwijt en onderaan was een opening waar het onderste lucifersdoosje uitgenomen kon worden. En o wonder, vervolgens zakte het stapeltje door de zwaartekracht naar beneden en lag het volgende lucifersdoosje geheel automatisch gereed voor de uitneemopening.
Wij kregen een bouwtekening, triplex en een figuurzaag. U zult met mij eens zijn dat een figuurzaag geen stuk houtgereedschap is maar een stuk testgereedschap. Men test er de frustratietolerantie van de gebruiker mee. Hij mag voor mijn part ook worden ingedeeld in de categorie martelwerktuigen.
Mijn antipathie jegens de figuurzaag is gebaseerd op de volgende ervaringen: na gemiddeld zeven centimeter zagen schiet het zaagje los uit één van de spanschroeven. Na gemiddeld twintig centimeter zagen breekt het zaagje. Dan moet je op meester Arp wachten tot hij tijd heeft om je op je donder en een nieuw zaagje te geven. Dat wachten duurt ongeveer twintig minuten met je vinger in de lucht, want meester Arp is bezig andere kinderen op hun donder te geven vanwege hún gebroken zaagjes. "De zaagjes groeien niet op mijn rug!" Nee, dat zou wel bijzonder vergaande vorm van beroepsdeformatie zijn meester Arp, bedenk ik nu.
Een figuurzaag zaagt ook nooit recht. Hij volgt niet de de strakke potloodlijn die je op het triplex hebt getekend, maar laat eerder een spoor achter als van een hond die pissend wegloopt. Geen wonder dat later de découpeerzaag zo'n kassucces is geworden voor firma's Bosch en Black & Decker. Iedereen die ééns heeft moeten figuurzagen telt grif grof geld neer om dit nóóit meer te hoeven meemaken!
De wanden van de lucifersdoosjesautomaat mochten natuurlijk niet 'koud' op elkaar gelijmd worden. Nee, wij moesten een heuse houtverbinding maken. In het ene wandje enkele inkepingen, in het andere een paar uitstulpingen die precies in die inkepingen pasten. Bijzondere nadruk dient hierbij te worden gelegd op het woord 'precies', zo ontdekte ik tot mijn ellende. Mijn bibberig gezaagde inkepingen waren niet recht. Mijn bibberig gezaagde uitstulpingen ook niet. Ze pasten van geen kanten.
Bij mijn vriendje Sjoerd paste alles wel. Bij Sjoerd was alles recht! De uitslover! Sjoerd kon met Moederdag tenminste aankomen met een fijne gelakte lucifersdoosjesautomaat, eentje zónder klodders Gupa™ in de tochtende kieren, eentje die niet scheluw stond als een hondenhok onder een omgevallen boom.
Ik kan er nòg pissig om worden! Mijn moeder had gelukkig geen enkele behoefte aan een lucifersdoosjesautomaat. Mijn moeder gebruikte één van de eerste elektrische gasaanstekers van Witte Kat. Dat was een staafbatterij met een steel en een gloeidraad op het eind. Zo, laat die moeder van Sjoerd maar lekker aanklungelen met lucifers!
Het volgende project zou een nestkastje zijn. De inmiddels verworven kennis over houtverbindingen zou hierbij goed van pas komen. Maar meester Arp zei tegen mij: "Begin jij daar nou maar niet aan, anders flikkert de bodem eruit zodra die vink meer dan twee eieren legt!"
Ik mocht een asbak voor hem kleien...
Tags: lucifers
Categorie: de terugreis naar Nostalgia [alles van vroeger wordt weer leesbaar] [permalink]
Ik doe het hem niet na, ik heb zijn talenten niet geërfd. Integendeel, reeds op de eerste handenarbeidles die ik ooit op school kreeg werd genadeloos duidelijk dat ik in dit opzicht een schande was voor de nagedachtenis van mijn grootvader.
Meester Arp herinner ik mij uitsluitend in een beige stofjas met een pakje sigaretten in de borstzak. Hij was een kettingroker, met bruine vingers van de nicotine. Op de houten werkbanken waren op talloze plaatsen zwarte streepjes ingebrand van de sigaretten die hij daar neerlegde. Hij vergat namelijk altijd de voortsmeulende peuken terwijl hij ons hielp of iets uitlegde. Nee, als kind hadden wij nog geen recht op een rookvrije werkplek. Dus als u van vóór 1975 bent of daaromtrent: geef rustig het onderwijs de schuld van uw rookverslaving, want toen mocht dat allemaal nog.
Wij gingen een lucifersdoosjesautomaat maken. Voor moederdag en van triplex. Het automatische van de automaat was simpel: je kon er een stapeltje lucifersdoosjes in kwijt en onderaan was een opening waar het onderste lucifersdoosje uitgenomen kon worden. En o wonder, vervolgens zakte het stapeltje door de zwaartekracht naar beneden en lag het volgende lucifersdoosje geheel automatisch gereed voor de uitneemopening.
Wij kregen een bouwtekening, triplex en een figuurzaag. U zult met mij eens zijn dat een figuurzaag geen stuk houtgereedschap is maar een stuk testgereedschap. Men test er de frustratietolerantie van de gebruiker mee. Hij mag voor mijn part ook worden ingedeeld in de categorie martelwerktuigen.
Mijn antipathie jegens de figuurzaag is gebaseerd op de volgende ervaringen: na gemiddeld zeven centimeter zagen schiet het zaagje los uit één van de spanschroeven. Na gemiddeld twintig centimeter zagen breekt het zaagje. Dan moet je op meester Arp wachten tot hij tijd heeft om je op je donder en een nieuw zaagje te geven. Dat wachten duurt ongeveer twintig minuten met je vinger in de lucht, want meester Arp is bezig andere kinderen op hun donder te geven vanwege hún gebroken zaagjes. "De zaagjes groeien niet op mijn rug!" Nee, dat zou wel bijzonder vergaande vorm van beroepsdeformatie zijn meester Arp, bedenk ik nu.
Een figuurzaag zaagt ook nooit recht. Hij volgt niet de de strakke potloodlijn die je op het triplex hebt getekend, maar laat eerder een spoor achter als van een hond die pissend wegloopt. Geen wonder dat later de découpeerzaag zo'n kassucces is geworden voor firma's Bosch en Black & Decker. Iedereen die ééns heeft moeten figuurzagen telt grif grof geld neer om dit nóóit meer te hoeven meemaken!
De wanden van de lucifersdoosjesautomaat mochten natuurlijk niet 'koud' op elkaar gelijmd worden. Nee, wij moesten een heuse houtverbinding maken. In het ene wandje enkele inkepingen, in het andere een paar uitstulpingen die precies in die inkepingen pasten. Bijzondere nadruk dient hierbij te worden gelegd op het woord 'precies', zo ontdekte ik tot mijn ellende. Mijn bibberig gezaagde inkepingen waren niet recht. Mijn bibberig gezaagde uitstulpingen ook niet. Ze pasten van geen kanten.
Bij mijn vriendje Sjoerd paste alles wel. Bij Sjoerd was alles recht! De uitslover! Sjoerd kon met Moederdag tenminste aankomen met een fijne gelakte lucifersdoosjesautomaat, eentje zónder klodders Gupa™ in de tochtende kieren, eentje die niet scheluw stond als een hondenhok onder een omgevallen boom.
Ik kan er nòg pissig om worden! Mijn moeder had gelukkig geen enkele behoefte aan een lucifersdoosjesautomaat. Mijn moeder gebruikte één van de eerste elektrische gasaanstekers van Witte Kat. Dat was een staafbatterij met een steel en een gloeidraad op het eind. Zo, laat die moeder van Sjoerd maar lekker aanklungelen met lucifers!
Het volgende project zou een nestkastje zijn. De inmiddels verworven kennis over houtverbindingen zou hierbij goed van pas komen. Maar meester Arp zei tegen mij: "Begin jij daar nou maar niet aan, anders flikkert de bodem eruit zodra die vink meer dan twee eieren legt!"
Ik mocht een asbak voor hem kleien...
En daarna nog één...
Tags: lucifers
maandag 19 januari 2004 | 5256 x geopend | Auteur: Arnoud de Jong
|
|
|
|
|
| Voorgaand artikel: even wat grenzen stellen |
Reacties
jan
jan 19
jan
jan 20
jan
jan
jan
jan
jan
jan
jan
jan
12 reacties:
19jan
Ik zou een luciferdoosje op zijn korte zijde zetten, zover geopend dat er één lucifer doorheen kan, -->ziedaar een luciferautomaat<-- en meester Arp mijn huis laten verbouwen
19jan 19
jan
Die opmerking over Ikea doet mij denken aan een kastje dat ik hier thuis heb staan. Het komt uit het huis van mijn grootouders en is gemaakt in de jaren '30 van de vorige eeuw. Dat ding hangt aan elkaar met een 10-tal eenvoudige schroeven en is dus met één enkele schroevendraaier volledig te (de)monteren, oogt mooier dan Ikea-meuk en is bovendien veel duurzamer.
O tempora, o mores!
20O tempora, o mores!
jan 20
jan
Deze column, gecombineerd met de tekening, deed me heel erg denken aan de vroege boekjes van Kees van Kooten. Hetgeen als compliment mag worden opgevat. Overigens heeft mijn opa ook hele meubelen uit eikenhout gefiguurzaagd (figuurgezaagd?), soms 3cm dik, maar dan als hobby. Opa's kunnen dat soort dingen.
20jan
[6] The Gaucho (161 reacties totaal) schreef op dinsdag 20 januari 2004 om 08:57:25:
Hahaha, hoe herkenbaar. Figuurzaagjes zijn tot op de dag van vandaag voor mij verboden gebied. Zelf opgelegd, overigens.
20jan
[7] Sjoerd gerade aus (1 reacties totaal) schreef op dinsdag 20 januari 2004 om 13:07:50:
ik pak m'n figuurzaag en met wat zwaluwstaartverbindingen heb ik in no-time een bierblikjes-automaat. Te bestellen onder nr 78960BA. Nestkastjes(met bodem) onder nr 78965NK.
20jan
"Hoewel mij dit wel een beetje flauw lijkt..."
Ja joh? Denk je dat het volplempen van iemands reactiepaneel 'een beetje flauw is'?
Dat is gewoon onbeschoft, en ik stel dan ook voor dat je ermee stopt en teruggaat naar het weblog waar je normaal rondhangt.
Trieste tjeerd!
21Ja joh? Denk je dat het volplempen van iemands reactiepaneel 'een beetje flauw is'?
Dat is gewoon onbeschoft, en ik stel dan ook voor dat je ermee stopt en teruggaat naar het weblog waar je normaal rondhangt.
Trieste tjeerd!
jan
[9] roel (via ellingmann.com) (1 reacties totaal) schreef op woensdag 21 januari 2004 om 20:27:43:
Onze mijnheer Veenstra werd overspannen nadat op maandag wederom bleek dat we het lokaal blank hadden gezet, door tijdens het laatste uur op vrijdagmiddag de kraan van het afwashok te verlengen met een stuk hout en ijzerdraad.
21jan
[10] Ariadne (via ellingmann.com) (1 reacties totaal) schreef op woensdag 21 januari 2004 om 20:28:45:
Zo zie je maar: je hebt helemaal geen pistool nodig om van een leraar af te komen. Overigens een zeer vermakelijk en herkenbaar verhaal, al ging het in mijn geval vooral om brei-, borduur- en andere broddelwerkjes.
21jan
[11] Mies (via ellingmann.com) (1 reacties totaal) schreef op woensdag 21 januari 2004 om 20:29:34:
Vooral dat beeld van met je vinger twintig minuten lang in de lucht priemen -de elleboog opgestuwd door de andere hand- is erg komisch. De figuurzaag zit bij mij in de categorie waar ook die dikke witte papierlijm zat die niet plakte.
22jan
Ik heb nou juist altijd een figuurzaag willen hebben. Maar dat is waarschijnlijk een reactie op het feit dat meisjes zich uitsluitemd mochten bezig houden met gehaakte pannelappen en erger. Ik ben al jaloers op die gekleide asbak van jou
Schrijf een reactie
